De cryptowereld zit in een fase van heroriëntatie. Toen de markten nog puur op speculatie dreven, volstond een slim ontworpen tokenomics-model vaak om aandacht en kapitaal aan te trekken. Nu die dagen grotendeels voorbij zijn, zoeken projecten naar manieren om tokenwaarde te beschermen: buybacks, burns, emissieverlagingen — instrumenten die aanbod beperken of de vraag kunstmatig opdrijven.
Werken ze? Soms tijdelijk. Duurzame waarde ontstaat meestal elders.
Het fundamentele knelpunt is simpel: veel tokens missen een blijvende, praktische use case. Zonder concrete nutswaarde blijft de prijs kwetsbaar voor sentiment en speculatie. Daarom faalt het simpele recept “minder aanbod = hogere prijs” vaak op de lange termijn: tokenmechanica moet aansluiten op echte economische prikkels voor gebruikers en ontwikkelaars.
Het structurele probleem: overschot aan tokens, tekort aan nut
Veel teams grijpen naar herverdeling of vernietiging van tokens om schaarste te creëren.
Dat kan een korte opleving geven, maar verandert niks aan de vraag naar diensten of functies. Duurzame waarde komt voort uit twee dingen: daadwerkelijke bruikbaarheid en stabiele economische incentives voor deelname. Governance en transparantie spelen daarbij een sleutelrol: zonder heldere regels en open communicatie wordt vertrouwen snel ondermijnd.
Lessen van Uniswap en Aptos
Uniswap en Aptos hebben beide maatregelen genomen die interessant zijn om te bekijken, omdat ze verder gaan dan louter knoppen om het aanbod te draaien.
- – Uniswap: via voorstellen binnen het UNIfication-kader wordt onderzocht om protocolfees breder in te zetten en opbrengsten terug te laten vloeien naar het ecosysteem — onder meer door automatische UNI-aankopen en burns. Dat koppelt gebruik direct aan een deflatoir mechanisme, maar roept ook governance- en juridische vragen op over wie beslist en welke rechten tokenhouders hebben.
- Aptos: verlaagde jaarlijkse staking-inflatie naar 2,6%, voerde automatische burns per transactie in, verhoogde gasprijzen structureel en zette een hard cap op de totale voorraad, met 10% van supply permanent geblokkeerd. Deze combinatie reduceert aanboddruk, maar maakt het netwerk deels afhankelijk van protocolparameters voor stabiliteit.
Belangrijke kanttekening: technische aanpassingen beïnvloeden ook de compliance-evaluatie. Regelgevers letten op de functionele rol van een token en op hoe opbrengsten worden verdeeld. Wie technische of financiële mechanismen wijzigt zonder transparante documentatie en juridische toetsing, loopt risico op claims of herkwalificatie van tokenstatus.
Waar teams wél op moeten focussen
Succesvolle modellen combineren productverbeteringen met heldere waardecreatie. Concrete richtlijnen:
- – Koppel tokenbeloningen aan meetbare gebruiksdoelen: actieve gebruikers, verwerkte transacties, of daadwerkelijke serviceconsumptie.
- Investeer in ontwikkelaarstools en SDK’s zodat nieuwe dApps sneller live kunnen en echte transactiestromen ontstaan.
- Integreer tokens in functionele rollen — betaalstromen, abonnementsdiensten, of unlockables — zodat verstrekking van utility leidt tot herhaalde vraag.
- Schrijf duidelijke governanceregels, voer impactanalyses uit en communiceer consequent naar houders.
- Betrek compliance-experts vroeg: leg opbrengstroutes, besluitvormingsprocessen en juridische gevolgen vast.
Waarom buybacks en burns alleen niet genoeg
Buybacks en burns kunnen tijdelijke prijsondersteuning bieden en zijn soms nuttig als signaal naar de markt. Maar zonder onderliggende productwaarde is het dweilen met de kraan open. Duurzame vraag ontstaat wanneer tokens daadwerkelijk worden verbruikt in het ecosysteem: voor fees, voor toegang tot features of als beloning voor waardevolle bijdragen. Projecten die vooral op financiële trucs vertrouwen, missen uiteindelijk de economische fundamenten voor langdurige adoptie.
Governance, transparantie en aansprakelijkheid
Wie beslist over fee-allocaties, burns of het omzetten van inkomsten naar token-inkoop, neemt ook verantwoordelijkheid — en mogelijk juridische aansprakelijkheid. Daarom moeten beslissingsprocessen snel maar robuust zijn: heldere delegatie-regels, safeguards tegen onbedoelde parameterwijzigingen en transparante documentatie. Toezichthouders en grote stakeholders zullen de komende maanden scherp letten op hoe zulke wijzigingen worden genomen en gecommuniceerd.
Praktische checklist voor teams
– Update whitepapers en communicatiematerialen bij beleidswijzigingen.
– Voer technische en juridische audits uit voorafgaand aan implementatie.
– Bouw meetbare KPI’s voor gebruik en adoption, en rapporteer daar regelmatig over.
– Ontwerp governance-processen die snelheid en verantwoording in balans brengen.
– Zorg dat token-integratie echte waarde toevoegt voor gebruikers en ontwikkelaars.
Wat investeerders moeten controleren
Als belegger kijk je verder dan de tabel met tokenomics. Let op daadwerkelijke transactiekracht: hoeveel fees genereert het protocol, hoe actief zijn gebruikers, welke partners en dApps integreren de token? Deflatie en buybacks zijn mooi, maar alleen als er sprake is van werkelijke value capture en product-market fit. Daarnaast: bekijk de compliance-positie. Niet-naleving kan leiden tot boetes of operationele beperkingen die de waarde ondermijnen.
Het fundamentele knelpunt is simpel: veel tokens missen een blijvende, praktische use case. Zonder concrete nutswaarde blijft de prijs kwetsbaar voor sentiment en speculatie. Daarom faalt het simpele recept “minder aanbod = hogere prijs” vaak op de lange termijn: tokenmechanica moet aansluiten op echte economische prikkels voor gebruikers en ontwikkelaars.0
Het fundamentele knelpunt is simpel: veel tokens missen een blijvende, praktische use case. Zonder concrete nutswaarde blijft de prijs kwetsbaar voor sentiment en speculatie. Daarom faalt het simpele recept “minder aanbod = hogere prijs” vaak op de lange termijn: tokenmechanica moet aansluiten op echte economische prikkels voor gebruikers en ontwikkelaars.1