De Bank for International Settlements (BIS) plaatste op 23 april 2026 een rapport op tafel dat harten in de financiële wereld sneller deed kloppen. In dat document stelt de BIS dat veel diensten die cryptobeurzen aanbieden — met name earn‑producten en high‑yield constructies rond stablecoins — in de praktijk meer weg hebben van bankactiviteiten dan van eenvoudige handelsdiensten.
Volgens de auteurs presenteren veel platforms zich als gemakkelijke manieren om passief inkomen te genereren, terwijl ze in werkelijkheid vaak geld van gebruikers inzetten voor risicovolle activiteiten zonder traditionele waarborgen.
De kern van de waarschuwing is simpel: platforms nemen deposito‑achtige middelen van klanten en gebruiken die gelden voor leningen, market making of handelsstrategieën. Die dynamiek creëert tegenpartijrisico en blootstelling aan insolventie van het platform, zonder de dekking die spaarders bij banken gewend zijn.
Het rapport verwijst expliciet naar de dossiers van FTX en Celsius als illustraties van kwetsbaarheden; daarnaast wijst de BIS op de flash crash van oktober 2026, die volgens het document ongeveer $19 miljard aan gedwongen liquidaties veroorzaakte en aantoonde hoe snel systeemrisico kan escaleren.
Indice dei contenuti:
Wat bedoelt de BIS met ‘schaduwbank’
Met de term schaduwbank duidt de BIS een tussenpersoon aan die bankachtige functies vervult maar niet dezelfde regels volgt. In de context van cryptoplatforms betekent dit dat producten eruitzien als spaarrekeningen of deposito’s, maar juridisch en operationeel functioneren als ongedekte leningen.
Dat impliceert dat klanten een vordering hebben op het platform, niet op een beschermde bankrekening met depositogarantie. De BIS benadrukt dat weinig platforms volledig inzicht geven in hoe ze de ingezette middelen besteden, waardoor transparantie en herstelmogelijkheden bij problemen beperkt zijn.
Hoe werken de geboden rendementen?
Mechanica achter earn‑producten
Veel zogenoemde earn‑aanbiedingen betalen rendementen die voortkomen uit winstgevend gebruik van klantactiva: leningen aan derden, leverage in derivaten of activiteiten als market making. In veel gevallen draagt de gebruiker het economisch eigendom of de feitelijke controle over de activa over aan het platform. Het resultaat is dat de beloofde opbrengst een afgeleide is van de winst die het platform maakt, niet van een gegarandeerde rente. Vanuit juridisch perspectief zijn dit dus geen spaarrekeningen maar risico‑gedragen constructies.
Gevolgen voor eindgebruikers
Voor individuele beleggers betekent dit twee belangrijke zaken: ten eerste ontbreekt vaak een depositoverzekering of andere publieke bescherming; ten tweede is er een afhankelijkheid van de solvabiliteit en governance van het platform zelf. Wanneer een platform failliet gaat of wanneer verliezen zich opstapelen — zoals bij FTX en Celsius — lopen klanten het risico hun tegoeden niet terug te krijgen. De BIS waarschuwt dat consumenten misleid kunnen worden door marketing die veiligheid suggereert waar die niet bestaat.
Regulering in bankstijl: haalbaar of niet?
De BIS pleit er impliciet voor om voor bepaalde cryptoactiviteiten vergelijkbare regels te hanteren als voor banken: strengere kapitaaleisen, transparantieverplichtingen en toezicht op kredietverlening. In jurisdicties met uitgebreide regelgeving zoals de VS, EU en Japan zou zo’n transitie technisch mogelijk zijn, maar ze brengt keuzes met zich mee. Platforms die aan strengere eisen worden onderworpen, zullen logischerwijs ook aanspraak willen maken op bankachtige privileges, bijvoorbeeld toegang tot betalingsinfrastructuur of het voeren van gereguleerde depositobanken. Dat zet politiek en toezichthouders voor lastige trade‑offs: bescherming versus innovatie en markttoegang.
Wat nu?
De waarschuwing van de BIS verandert niets aan de plotselinge aantrekkingskracht van hoge rendementen, maar het plaatst die aantrekkingskracht in een breder kader van systeemrisico en consumentenzorg. Beleidsmakers zullen moeten beslissen of ze crypto‑platforms hetzelfde regelkader willen opleggen als banken, of dat adequaat toezicht op specifieke producten volstaat. Tegelijk vereist een gebalanceerde benadering begrip van technische verschillen tussen gedecentraliseerde protocollen en gecentraliseerde exchanges. Onze redactie zal de discussies en beleidsvoorstellen blijven volgen en verdieping bieden vanuit een alternatief perspectief op deze ontwikkelingen.