Verenigde Bitcoinbedrijven Nederland (VBNL) heeft fel gereageerd op het nieuwe Wetsvoorstel vermogensaanwasbelasting, dat staatssecretaris Van Oostenbruggen indiende en dat de Tweede Kamer op 12 februari goedkeurde. De wet moet naar verwachting op 1 januari ingaan en introduceert een ingrijpende verandering: belasting op ongerealiseerde waardestijgingen van cryptoactiva.
Volgens de VBNL kan dit verstrekkende gevolgen hebben voor particuliere houders, Nederlandse crypto-aanbieders en de hele sector.
Waarom dit probleematisch is De grootste zorg is praktisch. Crypto is berucht om zijn hoge volatiliteit en soms beperkte liquiditeit. Belastingen heffen over papierwinsten creëert een ongemakkelijke paradox: op papier is er winst, maar er is geen cash om de belasting te betalen. Dat zou houders kunnen dwingen hun positie te liquideren op een moment dat de prijs ongunstig is, waardoor verkoopdruk toeneemt en de markt dieper en duurder wordt om in en uit te stappen.
Vragen over uitvoering en grensoverschrijdend toezicht Het voorstel roept ook een reeks uitvoeringsvragen op. Hoe gaat de Belastingdienst de waarde van crypto in private wallets of in gedecentraliseerde protocollen vaststellen? Wat betekent het voor custody-providers die verantwoordelijk zijn voor compliance en KYC? En hoe worden nationale regels afgestemd op digitale, grensoverschrijdende assets zonder dat er arbitragemogelijkheden ontstaan? Die praktische onzekerheden kunnen de naleving complex en kostbaar maken.
Effecten voor marktpartijen en liquiditeit Kleine dienstverleners lopen het grootste risico van disproportionele lasten en onduidelijkheid.
Meer administratieve verplichtingen en hogere kosten kunnen deelnemers wegjagen: market makers en exchanges zouden terughoudender kunnen opereren. Het gevolg? Grotere spreads, hogere transactiekosten en een minder aantrekkelijk handelsklimaat. Kapitaal en talent volgen vaak waar de regelgeving het meest gunstig of het minst omslachtig is — een reëel verliesrisico voor Nederland.
Risico’s voor particuliere beleggers Voor de particuliere belegger ligt gedwongen verkoop op de loer. Crypto genereert zelden regelmatige cashflows zoals dividenden, dus belasting over ongerealiseerde winst kan bezit onder druk zetten, zeker bij een scherpe koersval. Zonder een mechanisme om latere verliezen terug te rekenen, kan de fiscale last na een correctie bijzonder zwaar aanvoelen.
Politieke en publieke reacties Het wetsvoorstel heeft meteen het politieke debat en de media in beweging gebracht. Partijen staan verdeeld: sommigen pleiten voor overgangsregelingen en heldere definities van het belastingmoment; anderen zien kansen om het fiscale bereik uit te breiden. In de publieke ruimte varieert de reactie van praktische zorgen — “kleine houders worden gedwongen te verkopen” — tot feller commentaar op sociale media. Zelfs reacties van bekende publieke figuren lieten zien hoe emotioneel geladen het onderwerp is.
Toezichthouders en adviesorganen signaleren uitvoerbaarheidsproblemen De Raad van State wees al op vragen rond uitvoerbaarheid en consistentie. Verwacht dat de Belastingdienst, nationale toezichthouders en mogelijk Europese instanties als de ECB een stevige stem laten horen tijdens de consultaties.
Wat de VBNL eist De VBNL doet twee concrete voorstellen om de negatieve effecten te beperken: – Realisatiebeginsel: belastingheffing pas bij daadwerkelijk gerealiseerde winst (bij verkoop of liquidatie), zodat houders niet gedwongen worden te verkopen om een belastingrekening te betalen. – Achterwaartse verliesverrekening: verliezen uit latere jaren kunnen verrekenbaar maken met eerdere winsten, zodat marktdalingen niet leiden tot onredelijke fiscale claims.
Daarnaast vraagt de organisatie om duidelijkheid over rapportageverplichtingen, proportionele regels voor kleinere spelers en een grondige kosten-batenanalyse voordat de wet wordt ingevoerd.
Wat staat er nu te gebeuren? De volgende stap is de consultatieronde. Parlementaire commissies zullen experts en marktpartijen uitnodigen om uitvoerbaarheid, impact op de liquiditeit van kleinere exchanges en praktische registratievraagstukken te bespreken. Marktspelers letten vooral op signalen vanuit de Belastingdienst en de consultatieresultaten — die bepalen of en hoe het wetsvoorstel wordt aangepast vóór de geplande ingangsdatum van 1 januari.