Na een intensieve beraadslaging op het Catshuis heeft de regering een lijst met zeven oppositiepartijen opgesteld die worden uitgenodigd voor een nieuwe onderhandelingsronde over het belastingplan. De betrokken partijen zijn PRO, JA21, BBB, SGP, ChristenUnie, 50Plus en Volt. Het doel is een brede meerderheid te vinden die zowel linkse als rechtse accenten kan verzoenen, in plaats van een eenzijdige coalitie.
Concrete eisen van de oppositie
Elke partij heeft een eigen speerpunt naar voren gezet. PRO wil dat de hogere inkomensbelasting voor de komende jaren volledig wordt geschrapt, terwijl JA21 juist eist dat de asielwetgeving strenger wordt. BBB richt zich op een heroverweging van het stikstofplan, en SGP dringt aan op meer maatregelen tegen abortus. De overige partijen, zoals ChristenUnie, 50Plus en Volt, hebben minder uitgesproken, maar wel belangrijke standpunten, bijvoorbeeld op het gebied van zorg en pensioenen.
Regeringsstrategie en toetsen van het plan
Premier Rob Jetten (D66) leidt de gesprekken, bijgestaan door vice-premiers Bart van den Brink (CDA) en Dilan Yeşilgöz (VVD). Aan de financiële kant staan minister Eelco Heinen (VVD) en staatssecretaris Eelco Eerenberg (D66) klaar om de technische details te bespreken. Belangrijke onderdelen van het belastingplan zijn onder meer de eenjarig verlengde verlaging van de brandstofaccijnzen tot eind 2027 en een versoepeling van de startersaftrek voor ondernemers.
Een extra brandpunt is de box-3 vermogenswinstbelasting. Het oorspronkelijke voorstel om kleine spaarders harder te belasten kreeg sterke kritiek en werd teruggetrokken. In plaats daarvan zoekt de regering naar een alternatief dat zowel de erf- als schenkbelasting kan benutten, maar de VVD heeft hier nog geen akkoord op weten te geven. Het parlementaire debat hierover zal maandag in de Tweede Kamer starten, waarna op 12 november wordt gestemd.
Strategische signalen en volgende stappen
Opvallend is dat de minister van Volksgezondheid niet wordt uitgenodigd, wat een duidelijk signaal afgeeft dat de SGP’s wens om abortuswetgeving aan te passen niet wordt meegenomen. Daarnaast maakt de regering duidelijk dat er geen tijd is om het belastingplan te laten verslappen; de Belastingdienst heeft immers voorbereidingstijd nodig om de wijzigingen in de praktijk te brengen. De komende week zullen de onderhandelingen met de oppositie plaatsvinden, met de mogelijkheid dat extra ministers, zoals de minister van Landbouw, zich bij de tafel voegen om de stikstofkwestie te bespreken.
De politieke dynamiek wordt verder beïnvloed door de eerdere uitnodiging van Jesse Klaver (PRO) aan premier Jetten om al tijdens de recessie serieus te onderhandelen. De regering heeft echter besloten om een breder draagvlak te zoeken in plaats van zich te beperken tot een linkse coalitie. Met de aankomende stemronde in november staat de uitkomst van deze gesprekken centraal voor de voortzetting van het fiscale beleid van de minderheidsregering.
