In het kader van een recent Amerikaans-Japans handels- en investeringsakkoord heeft Japan aangekondigd tot 21 miljard dollar te investeren in twee nieuwe chipfabrieken in de staat New York. De fabriekspijlers worden door GlobalFoundries gebouwd, beheerd en geleverd met hun geavanceerde productietechnologie, terwijl de Japanse overheid het volledige kapitaal levert. Hiermee wil de samenwerking de binnenlandse productie van kritieke halfgeleiders versnellen, de werkgelegenheid in de VS stimuleren en de afhankelijkheid van buitenlandse toeleveringsketens verkleinen.
Financiële opzet en fasering van het project
De totale investering splitst zich in twee gelijke delen van elk ongeveer 10 miljard dollar. De eerste tranche wordt direct aangewend om een 300-mm halfgeleiderfabriek te realiseren, met een geplande ingebruikname in 2029. De tweede tranche financiert een tweede faciliteit die later zal volgen, zodra de vraag naar high-performance chips in sectoren als automotive, industriële systemen en verbonden apparaten blijft groeien. Tegelijkertijd koopt de Amerikaanse overheid 4 % van de aandelen van GlobalFoundries, waardoor haar totale belang in het bedrijf oploopt tot circa 7 %.
Strategische partners en eerste klanten
Japan treedt op als primaire investeerder en levert het benodigde kapitaal, terwijl GlobalFoundries de operationele expertise en productiefaciliteiten inbrengt. Het bedrijf verwacht onder meer Renesas Electronics en Apple als eerste afnemers, maar staat open voor een breder scala aan klanten uit zowel de Verenigde Staten als Japan. Een deel van de Japanse investering zal bovendien bij leveranciers van productieapparatuur terechtkomen, zoals Tokyo Electron, die gezamenlijk met Amerikaanse bedrijven een cruciale rol spelen in de wereldwijde halfgeleider-supply-chain.
Brede impact op de wereldwijde chipmarkt
De bouw van deze twee fabrieken sluit aan bij een grotere wereldwijde golf van investeringen in 300-mm fabrieken. Volgens de recente SEMI 300mm Fab Outlook zullen de wereldwijde uitgaven voor chipproductieapparatuur van 149 miljard dollar in 2026 stijgen tot meer dan 227 miljard dollar in 2029, gedreven door een explosieve vraag naar AI-chips, geavanceerde processoren en geheugentechnologie. In Noord- en Zuid-Amerika alleen wordt verwacht dat de uitgaven groeien van 18,1 miljard dollar in 2026 naar 40,6 miljard dollar in 2029. Voor Nederlandse high-techbedrijven zoals ASML en hun toeleveranciers betekent dit een enorme kans, maar ook een uitdaging om tijdig op te schalen zonder flexibiliteit en kostenefficiëntie te verliezen.
Samengevat creëert de Japanse-Amerikaanse samenwerking een krachtige impuls voor de Amerikaanse chipindustrie. Met een totale kapitaalinjectie van 21 miljard dollar, de bouw van twee ultramoderne productiefaciliteiten in New York en een strategisch partnerschap dat zowel kapitaal als technologische expertise combineert, wordt een belangrijke stap gezet richting een meer zelfvoorzienende en concurrerende halfgeleider-toekomst.
