De wereld van cryptovaluta groeit razendsnel, maar brengt ook nieuwe uitdagingen met zich mee. In 2026 blijkt dat de regulering van deze digitale valuta een wereldwijde uitdaging is. Criminele activiteiten, zoals witwassen en het omzeilen van sancties, maken gebruik van de anonimiteit en decentralisatie van cryptovaluta. Transparency International waarschuwt dat nationale regelgeving niet genoeg is en dat internationale samenwerking essentieel is.
In dit artikel onderzoeken we de risico’s van cryptovaluta, de rol van Rusland in het omzeilen van sancties, en de stappen die landen zoals Thailand en de Europese Unie ondernemen om de cryptomarkt te reguleren.
De schaduwzijde van cryptovaluta
Cryptovaluta verschillen van traditioneel geld doordat ze alleen online beschikbaar zijn en niet centraal beheerd worden door overheden en banken. Dit biedt voordelen voor beleggers, maar ook risico’s. De anonimiteit en decentralisatie maken het mogelijk voor criminelen om zwart geld te investeren in het mijnen van cryptovaluta. Deze kunnen vervolgens worden doorverkocht zonder toezicht van derden, waardoor de illegale oorsprong van het geld moeilijk te traceren is.
Een ander probleem is het gebruik van mixers platforms die cryptovaluta van verschillende klanten met elkaar vermengen. Hierdoor raken legitieme en illegale vermogens zo met elkaar vermengd dat de oorsprong van de valuta bijna niet meer te achterhalen is. Bovendien worden valuta vaak verplaatst door verschillende online omgevingen en tijdelijke adressen om de identiteit van klanten en beheerders te verhullen.
Rusland en het omzeilen van sancties
Een van de meest zorgwekkende voorbeelden van het misbruik van cryptovaluta is het omzeilen van sancties tegen Rusland. De sancties zijn essentieel om de Russische oorlogseconomie te raken en zo de oorlog tegen Oekraïne te helpen stoppen. Rusland, met een lage score op de Corruption Perceptions Index, heeft wereldwijde cryptonetwerken opgezet voor illegale handel tussen gesanctioneerde personen of bedrijven en mogelijke klanten.
Het aanpakken van deze platforms is zeer lastig vanwege de technische wirwar aan adressen en domeinen. Bovendien zijn domeinen, aanbieders en klanten vaak verspreid over meerdere landen, waardoor internationale samenwerking essentieel is. Justitie speelt vaak een kat-en-muis-spel; wanneer één platform wordt neergehaald, verschijnt er snel weer een alternatief.
Internationale samenwerking en nieuwe regelgeving
De oplossing voor ontwrichtende cryptonetwerken ligt in wereldwijde samenwerking. In maart 2025 haalde een internationale coalitie bijvoorbeeld het Russische platform Garantex neer, dat gebruikt werd om miljoenen aan gesanctioneerd geld wit te wassen. De Europese Unie heeft ook steeds meer aandacht voor de rol van crypto in haar nieuwe sanctiepakketten tegen Rusland.
Thailand voert vanaf 27 februari 2027 een Travel Rule in voor digitale activa. Crypto aanbieders moeten klantgegevens verzamelen, due diligence uitvoeren op tegenpartijen en eigenaarschap van zelfbeheerde wallets verifiëren bij overdrachten. Deze regels richten zich op het tegengaan van witwassen, terrorismefinanciering en technologiegerelateerde criminaliteit.
In de Europese Unie blijft Binance, de grootste crypto-exchange, opereren zonder de vereiste MiCA-licentie. Binance heeft de deadline van 1 juli 2026 gemist en leunt op noodoplossingen zoals reverse solicitation en routing via een entiteit in Abu Dhabi. Europese toezichthouders vragen zich af of dit neerkomt op echte naleving of op een omweg die als zodanig wordt gepresenteerd.
Een succesvolle aanpak van cryptocriminaliteit valt of staat met internationale samenwerking. Wanneer regels niet op elkaar aansluiten, blijven criminele netwerken zich verplaatsen en raakt handhaving verder uit zicht. Het is essentieel dat overheden en belanghebbenden met elkaar in gesprek gaan om regelgeving op elkaar af te stemmen. Alleen dichten we mazen in het cryptonetwerk en komt een ethische cryptomarkt een stap dichterbij.
