Een Rotterdamse toko staat in het middelpunt van een grootschalig onderzoek naar crypto-witwassen en ondergronds bankieren. De politie vermoedt dat vanuit deze toko grote bedragen aan cryptovaluta werden omgewisseld voor contant geld, mogelijk in verband met een groter drugsnetwerk.
De 51-jarige hoofdverdachte in dit onderzoek, codenaam 26Pistacia mag zijn proces buiten de gevangenis afwachten. Het hof heeft zijn voorlopige hechtenis opnieuw geschorst, hoewel dit geen vrijspraak betekent. Het onderzoek loopt verder, met nieuwe verdachten en aanhoudingen.
De rol van de Rotterdamse toko
De toko, die Surinaamse gerechten aanbiedt, wordt verdacht van het witwassen van geld via cryptovaluta. Klanten zouden hier cryptovaluta kunnen omwisselen voor contant geld, dat vervolgens in tasjes van de toko werd meegegeven om minder op te vallen. In de keuken stond een geldtelmachine.
Wat deze zaak anders maakt dan veel andere cryptogerechte onderzoeken, is dat het hier niet gaat om beleggingen. De politie vermoedt dat cryptovaluta werd gebruikt als middel om waarde om te zetten en te verplaatsen wat raakt aan het fenomeen van ondergronds bankieren.
Het groeiende netwerk
Bij vier doorzoekingen in Rotterdam namen rechercheurs onder meer mobiele telefoons, een laptop en ongeveer €13.000 contant geld mee. Een dag later volgde een extra doorzoeking bij een reisbureau in Amsterdam, waar nog ruim €12.000 cash, administratie en telefoons werden gevonden.
De digitale gegevens bleken later van cruciaal belang. Informatie uit eerder in beslag genomen telefoons en laptops bracht nieuwe verdachten in beeld. Twee mannen, een 55-jarige uit Den Haag en een 51-jarige uit Rotterdam, werden aangehouden. Zij worden verdacht van meer dan alleen witwassen, waaronder mogelijke invoer, doorvoer en bezit van verdovende middelen.
Het Cash Compensatiemodel
De politie noemt specifiek het Cash Compensatiemodel als een van de methoden die in dit netwerk worden gebruikt. Bij dit model beschikt een onderneming over giraal geld op een bankrekening, terwijl een criminele partij grote hoeveelheden contant geld heeft die moeilijk rechtstreeks kunnen worden gestort.
Via valse facturen wordt gedaan alsof er een gewone zakelijke betaling plaatsvindt. Cash en giraal geld wisselen economisch van eigenaar, terwijl de administratie een legale zakelijke reden suggereert. Dit maakt het moeilijk voor autoriteiten om de echte herkomst van het geld te volgen.
De uitdagingen van ondergronds bankieren
Ondergronds bankieren omvat een netwerk waarin grote hoeveelheden cash worden verplaatst of tegen cryptovaluta worden gewisseld. Dit hoeft niet fysiek te gebeuren; een ondergrondse bankier kan op de ene plek geld ontvangen en elders een samenwerkende partij opdracht geven hetzelfde bedrag uit te betalen.
Dit maakt zulke netwerken aantrekkelijk voor georganiseerde criminaliteit, omdat waarde verschuift zonder een normale internationale bankoverschrijving. In tegenstelling tot gereguleerde crypto-exchanges, die klantgegevens en transactiedata bijhouden, proberen informele cashwisselaars een deel van die zichtbaarheid te vermijden.
Hoewel cryptovaluta snel tussen wallets kan worden verplaatst, blijven veel transacties zichtbaar op een openbare blockchain. Onderzoekers kunnen deze transacties combineren met telefoongegevens, accounts, bankrekeningen en administratie. In deze zaak lijkt juist die combinatie van fysieke en digitale informatie van groot belang te zijn.
