Na de Algemene Beschouwingen van vorige week, waarin de premier zich zorgde voor voldoende luisterend oor, heeft de minderheidsregering een nieuw, zogenaamd aantrekkelijk aanbod uitgewerkt. Het doel: een breed gesteund budget, waarbij zowel de linker- als de rechterkant van het parlement over de streep wordt getrokken. De focus ligt op drie kernpunten: een impuls voor de koopkracht een toekomstbestendig sociaal stelsel, en een herziening van de belasting op inkomen uit vermogen (box 3).
Onderhandeling met de oppositie: een breder draagvlak creëren
Premier Jesse Jetten gaf aan dat de gesprekken met de oppositie morgen van start gaan, gevolgd door een intensief debat over de financiële aspecten van de begroting op woensdag en donderdag. Hij benadrukte dat hij “tot het bittere einde” wil proberen zo veel mogelijk steun te verzamelen, zelfs van partijen die recent een motie van wantrouwen hadden ingediend, zoals de BBB. Telefonische besprekingen met BBB-leider Tom Vermeer hebben al geleid tot een versoepelde sfeer.
Naast de BBB zoeken de coalitieleden ook het contact met de kleinere oppositiepartijen ChristenUnie, 50Plus en Volt. Deze drie groepen, gezamenlijk met slechts zes zetels, vormen geen meerderheid, maar hun enthousiasme wordt door sommige coalitie-fracties gezien als een mogelijke katalysator voor grotere partijen. ChristenUnie-leider Bikker en 50Plus-leider Struijs uitten hun ongenoegen over de voortdurende links-rechts-splitsing en roepen op tot een centrum-gerichte oplossing.
Eerste Kamer dringt aan op helderheid over box 3
De Eerste Kamer heeft aan minister Eelco Heinen en staatssecretaris Eelco Eerenberg een termijn van twee weken gesteld om een concreet plan voor de toekomst van box 3 te presenteren. Het kabinet heeft een brief met verschillende scenario’s gestuurd, variërend van een verbeterde invoering van de Wet werkelijk rendement (vanaf 2028) tot een volledige vermogenswinstbelasting die mogelijk al in 2030 van kracht wordt.
De financiële impact van elk scenario is substantieel. Een gemodereerde verbetering van de huidige wet zou tegen 2035 een gemeentelijke daling van ongeveer € 5,7 miliard betekenen, terwijl een volledige vermogenswinstbelasting vanaf 2030 kan oplopen tot € 12,9 miliard aan verliesopbrengsten. Het meest ongunstige scenario – het volledig laten voortbestaan van de tegenbewijsregeling – zou de staat jaarlijks € 19,7 miliard kosten. Om deze tekorten te compenseren, overweegt het kabinet onder meer een verlagen van de vennootschapsbelasting en aanpassingen in de inkomstenbelasting.
Prinsjesdag: belastingverhogingen, uitstel box 3 en subsidies voor verhuurders
Op Prinsjesdag heeft de regering aangekondigd dat de belastingdruk voor werkenden in 2026 met ongeveer € 4 miliard zal stijgen, met een mogelijk structureel extra gewicht van € 8 miliard per jaar op de lange termijn. Deze verhoging ontstaat niet alleen door een verhoging van de tarieven in box 1, maar vooral door een gedeeltelijke indexatie van belastingschijven en heffingskortingen. Slechts 48 % van de inflatie (2,6 %) wordt gecompenseerd, waardoor hogere inkomens sneller in een duurdere schijf belanden.
Voor 2027 blijft de koopkracht relatief stabiel, maar de regering heeft al voor 2028 een lagere correctie van 12,2 % ingesteld, waardoor de lasten verder kunnen toenemen. Tegelijkertijd is er een zes-maanden uitstel verleend voor de definitieve beslissing over box 3. De Senaat moet nog bepalen of de behandeling van de Wet werkelijk rendement wordt verlengd, terwijl de regering hoopt in het voorjaar van 2027 een definitief besluit te nemen.
Een ander opvallend punt in het budget is de introductie van een subsidie voor verhuurders, die vanaf dit jaar weer gestimuleerd worden om deel te nemen aan de middenhuurmarkt. Na jaren van negatieve fiscale behandeling biedt deze maatregel een mogelijke herstarting voor de sector.
Samengevat bestaat de huidige politieke arena uit een zoektocht naar een breed gedragen begrotingspakket een race tegen de klok om duidelijkheid te scheppen over box 3 en een belastingkader dat zowel werkenden als vermogenden zal raken. De komende weken zullen cruciaal blijken voor de stabiliteit van de Nederlandse financiële toekomst.
