Een onverwachte samenwerking tussen twee coalitiepartijen – D66 en CDA – en de oppositiegroepen Pro en Volt heeft geleid tot een nieuw amendement op het Belastingplan 2027. Het deal-pakket bevat een bescheiden verhoging van de vermogensheffing voor welgestelden en een evenredige verlaging van de inkomstenbelasting voor werkenden. Wat de VVD hier van vindt, blijft vooralsnog onduidelijk, waardoor de uitkomst van de komende stemmingen onzeker is.
De onderhandelingen werden volgens de betrokken politici in een sfeer van “goed overleg” gevoerd. Pro-leider Jesse Klaver bestempelde de overeenkomst als een “doorbraak” omdat het nu een concrete miljonairsbelasting mogelijk maakt. Voor de coalitiepartij D66 vertegenwoordigt de afspraak een kans om de impasse rondom het belastingplan te doorbreken, terwijl het CDA vooral de sociale compensatie voor lagere en middeninkomens benadrukt.
Deal tussen coalitie en oppositie
De kern van de overeenkomst is een aangepaste versie van het oorspronkelijke amendement dat Pro en Volt hadden ingediend. In de smeer versie wordt €1 miljard extra geheven op vermogens boven een bepaalde drempel, terwijl er evenveel – €1,5 miljard – wordt afgenomen uit de loonbelasting. Het verschil tussen de twee cijfers compenseert de eerdere aanvraag van €1,5 miljard, waardoor de netto-belastingdruk op de economie niet fors stijgt. Zowel D66 als CDA hebben verklaard dat zij dit aangepaste voorstel kunnen steunen, mits de VVD geen blokkade opwerpt.
In ruil voor hun steun aan het uitgebreide belastingplan heeft de oppositie ingestemd met een aantal concessies. Zo is het hoogste tarief in box 3 verlaagd van 45 % naar 38,5 % en is een eerder voorgestelde afschaffing van de zogenoemde doorschuifregeling bij bedrijfsoverdrachten geschrapt. Deze compromissen zijn volgens Laurens Dassen van Volt essentieel om de coalitiepartners binnen de perken van hun eigen afspraken te houden.
Wat verandert de aangepaste miljonairsbelasting?
De miljonairsbelasting in het huidige amendement richt zich op drie financiële fronten: een verhoging van de belasting in box 3, aangescherpte regels voor papieren schenkingen en een modestijging van de erf- en schenkbelasting. Daarnaast wordt een nieuw instrument geïntroduceerd om constructies tegen belastingontwijking aan te pakken, waardoor de Staat meer grip krijgt op complexe vermogensstructuren.
Financiële onderbouwing
De cijfers zijn gebaseerd op een realistisch scenario waarin extra inkomsten uit box 3 worden benut om de algemene heffingskorting voor werkenden te verhogen. Hierdoor wordt de belastinggrondslag voor hoog inkomen deels gecompenseerd door een stijging van de beschikbare inkomsten voor de middenklasse. De eerdere versie van het plan had een meer agressieve aanpak van box 2-tarieven voorgesteld; die is nu uitgefaseerd om beter te passen bij de fiscale kaders van de coalitie.
Impact op de Tweede en Eerste Kamer
Met de toetreding van D66 en CDA zou de coalitie theoretisch een meerderheid van 65 zetels in de Tweede Kamer kunnen bereiken, maar zonder de VVD blijft er geen meerderheid in de Eerste Kamer (slechts 29 zetels). De fracties hebben afgesproken dat zij in uiterste gevallen van elkaar kunnen loslaten tijdens de stemming, wat betekent dat de uiteindelijke uitkomst nog steeds afhankelijk is van de VVD-stem.
VVD-standpunt en mogelijke parlementaire uitkomst
De VVD heeft zich jarenlang fel gekeerd tegen een verhoging van de vermogensbelasting, onder argumenten dat dit de economische groei en het ondernemersklimaat zou schaden. In de recente discussie over het belastingplan stelde de partij dat het oorspronkelijke amendement “ondenkbaar” was voor steun vanuit de coalitie. Sindsdien heeft de VVD geen officieel commentaar gegeven op de aangepaste versie, waardoor de andere partijen nog steeds op een formele reactie wachten.
Het schema voor de komende dagen biedt een duidelijk beeld van de politieke spanning. Premier Rob Jetten (D66) heeft beslist niet deel te nemen aan een EU-bijeenkomst in Dublin en zal in plaats daarvan een ingelast debat bijwonen waarin zowel het hoofd-belastingplan als het amendement worden besproken. Na dit debat zal er een stemming plaatsvinden, waarbij de VVD’s uiteindelijke houding bepalend zal zijn voor het slagen of falen van het hele pakket.
Al met al illustreert deze episode hoe complexe fiscale hervormingen in Nederland steeds vaker het resultaat zijn van onderhandelingen over de grenzen van coalitie- en oppositie-samenwerking. De verrassende alliantie tussen D66, CDA, Pro en Volt kan een precedent scheppen, maar alleen als de VVD haar positie duidelijk maakt, zal de wetgeving definitief worden.
