Vanaf 2027 zal de Nederlandse overheid via de inkomstenbelasting extra miljarden innen. Tegelijkertijd zorgt een mechanisme in de hypotheekrenteaftrek ervoor dat huiseigenaren relatief gecompenseerd worden. Deze twee ontwikkelingen hangen rechtstreeks samen met de hervorming van de zorgpremies en de verhoging van het eigen risico. Daarnaast staan eigenwoningen zonder hypotheek voor een reeks nieuwe lasten: een stijgende WOZ-waarde een afbouw van de Wet Hillen en het einde van de salderingsregeling voor zonnepanelen. Het artikel legt uit wat deze veranderingen precies inhouden en hoe ze uw besteedbare inkomen beïnvloeden.
Inkomensbelasting en de onverwachte verruiming van de hypotheekrenteaftrek
De begroting voor 2027 bevat een geplande lastenverzwaring van circa €4 miljard, oplopend tot €8 miljard in de daaropvolgende jaren. De maatregel komt voort uit een herberekening van het coalitieakkoord: de tarieven in de eerste en tweede schijf van de inkomstenbelasting worden opgevoerd om de geplande verlaging van de zorgpremies te compenseren. Het lagere eigen risico betekent dat verzekerden meer uit hun portemonnee betalen, terwijl de premies voor zorgverzekeraars dalen.
Wat minder duidelijk was, is dat de verhoging van de tweede schijf automatisch leidt tot een bredere hypotheekrenteaftrek. De maximale aftrekpercentage is gekoppeld aan diezelfde schijf; een stijging van het tarief duwt het maximummarginaal stijgen, waardoor huiseigenaren met een hypotheek meer van hun betaalde rente mogen aftrekken. De coalitiepartijen D66 en CDA stemden in principe voor een onveranderde aftrek, maar de wiskundige logica van de belastingwetgeving maakt de verruiming onvermijdelijk.
Een motie van Kamerlid Luc Stultiens (PVV) probeerde de automatische aanpassing ongedaan te maken, en kreeg halverwege mei een meerderheid. Toch lijken de Prinsjesdag-documenten geen correctie te bevatten; de belastingverhoging blijft bestaan, terwijl de hypotheekrenteaftrek ongestoord doorloopt. Voor veel belastingbetalers betekent dit een paradox: hogere inkomstenbelasting, maar een grotere aftrekmogelijkheid voor huiseigenaren.
Extra kosten voor woningeigenaren zonder hypotheek in 2027
Huiseigenaren die hun hypotheek al hebben afgelost of vanaf de koop geen hypotheek meer nodig hadden, krijgen hun portemonnee toch nog drie keer extra onder druk gezet. Ten eerste stijgt de WOZ-waarde gemiddeld met 5,5 % tot 7,5 % volgens de Waarderingskamer, waardoor het eigenwoningforfait – dat 0,35 % van de WOZ-waarde bedraagt – eveneens omhoog gaat. Een woning van €440 000 zou hiermee van €1.540 naar ruim €1.640 in de belastinggrondslag gaan, wat een extra inkomensbelasting van enkele tientallen euro’s oplevert.
Tegelijkertijd wordt de Wet Hillen die normaal een gedeeltelijke vrijstelling biedt voor het eigenwoningforfait bij een volledig afgeloste hypotheek, versneld afgebouwd. Het compenserende percentage daalt van 71,9 % in 2026 naar circa 67 % in 2027, met een volledig stop in 2041. Voor een gemiddelde woning betekent dit een bijkomende belastingdruk van ongeveer €25 per jaar.
De derde factor is het stopzetten van de salderingsregeling op 1 januari 2027. Eigenaren van zonnepanelen verliezen daarmee de mogelijkheid om opgewekte stroom tegen de eigen afname af te trekken. De vervangende vergoeding ligt tussen €0,04 en €0,10 per kWh, ver onder de huidige €0,30. Een huishouden met tien panelen en 40 % eigen verbruik verliest zo jaarlijks tussen de €200 en €450, afhankelijk van de installatie-grootte.
Wanneer deze drie elementen bij elkaar worden opgeteld, kan een gemiddelde woningeigenaar zonder hypotheek tussen de €300 en €500 extra per jaar kwijt zijn, exclusief de eventuele stijging van de onroerendezaakbelasting die eveneens op de WOZ-waarde is gebaseerd.
De toekomst van de aflossingsvrije hypotheek
De aflossingsvrije hypotheek staat onder verhoogde controle van toezichthouders zoals De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Banken hebben hun maximale loan-to-value-limiet verlaagd van 50 % naar 30 % van de woningwaarde. ING heeft bovendien een aanvullende grens ingesteld voor woningen boven €1 miljoen, waarbij slechts €250 000 aflossingsvrij mag worden geleend.
Desondanks blijft de vorm aantrekkelijk voor een specifieke groep: gepensioneerden met een aanzienlijke overwaarde. Zij profiteren van lage maandlasten en kunnen hun cashflow flexibel houden tot verkoop of overlijden. De risico’s blijven echter bestaan, vooral wanneer de hypotheekrenteaftrek verdwijnt en pensioenen dalen. Het advies van hypotheekexpert Wesley van den Ham is om nu al een hypotheekcheck uit te voeren, zodat men tijdig kan bijsturen voordat eventuele strengere regels in 2035 of later ingaan.
Het is verstandig om de eigen fiscale positie periodiek te evalueren en, waar mogelijk, te anticiperen op de aankomende veranderingen.
