Naar inhoud springen
2 juli 2026

ESG-claims toetsen: praktische gids voor harde metrics

Duurzaam investeren wordt steeds populairder, maar greenwashing is een groot risico. Ontdek hoe je ESG-claims kunt toetsen met harde metrics.

ESG-claims toetsen: praktische gids voor harde metrics

Duurzaam investeren is een krachtige manier om een positieve impact te hebben op maatschappij en milieu. Echter, het risico op greenwashing is reëel. Om dit te voorkomen, is het essentieel om ESG-claims te toetsen met harde metrics. Deze gids biedt praktische tools om fondsen en projecten kritisch te beoordelen.

ESG-claims, of claims over Environmental, Social, and Governance prestaties, kunnen vaak vaag zijn. Om ze te toetsen, is het nodig om te kijken naar concrete gegevens en taxonomieën. Dit artikel behandelt de belangrijkste aspecten van ESG-beoordeling, inclusief taxonomieënscope-emissies en controversescreening.

In dit artikel komen de volgende onderwerpen aan bod:

  • Het belang van taxonomieën bij ESG-beoordeling
  • Het begrip scope-emissies en hoe ze te meten
  • Controversescreening: hoe je ethische risico’s identificeert
  • Een vragenlijst om fondsen en projecten kritisch te beoordelen

Taxonomieën: de basis voor ESG-beoordeling

Een taxonomie is een systeem van classificatie dat helpt om te bepalen welke activiteiten als duurzaam kunnen worden beschouwd. Taxonomieën bieden een gestandaardiseerd kader om ESG-claims te beoordelen. Over het algemeen zijn er verschillende taxonomieën, afhankelijk van de sector en het land.

Bij het beoordelen van een fonds of project is het belangrijk om te kijken naar welke taxonomie wordt gebruikt. Een goed gestructureerde taxonomie moet duidelijke criteria bevatten voor wat als duurzaam wordt beschouwd. Bijvoorbeeld, een taxonomie voor groene energie zou specifieke eisen stellen aan de hernieuwbaarheid van de energiebronnen.

Een andere belangrijke factor is de alignment met internationale normen. Taxonomieën die zijn afgestemd op internationale standaarden, zoals die van de EU Taxonomie bieden meer betrouwbaarheid. Dit betekent dat de criteria voor duurzaamheid in lijn zijn met wereldwijde best practices.

Scope-emissies: meetbare impact

Een van de belangrijkste metrics voor de Environmental component van ESG is de meting van emissies. Emissies worden doorgaans ingedeeld in drie scopes: scope 1scope 2 en scope 3.

Scope 1 omvat directe emissies van een organisatie, zoals die uit fabrieken of voertuigen. Scope 2 betreft indirecte emissies, zoals die uit de productie van elektriciteit die het bedrijf gebruikt. Scope 3 omvat alle andere indirecte emissies, zoals die uit de leveranciersketen of het gebruik van de producten door klanten.

Om een volledig beeld te krijgen van de impact van een fonds of project, is het essentieel om alle drie de scopes te meten. Veel organisaties concentreren zich alleen op scope 1 en 2, maar scope 3 kan een even grote, zo niet grotere, impact hebben. Bijvoorbeeld, een autofabrikant moet niet alleen kijken naar de emissies van de productie (scope 1 en 2), maar ook naar de emissies die ontstaan tijdens het gebruik van de auto’s door consumenten (scope 3).

Een andere belangrijke factor is de gebruikte methode voor emissieberekening. Er zijn verschillende methoden, zoals de Greenhouse Gas Protocol die internationale standaarden biedt voor emissieberekening. Het is belangrijk om te controleren of een fonds of project gebruikmaakt van geaccepteerde methoden.

Controversescreening: ethische risico’s identificeren

Naast de meting van emissies en het gebruik van taxonomieën, is het belangrijk om ethische risico’s te identificeren. Dit wordt gedaan door middel van controversescreening. Controversescreening houdt in dat je onderzoekt of een organisatie betrokken is bij schandalen, mensenrechtenschendingen of andere ethische problemen.

Er zijn verschillende methoden voor controversescreening. Een veelgebruikte methode is het gebruik van ESG-ratings van onafhankelijke organisaties. Deze ratings geven een indicatie van de ethische prestaties van een organisatie. Het is echter belangrijk om te onthouden dat deze ratings niet altijd volledig objectief zijn en dat het raadzaam is om ze te combineren met andere bronnen van informatie.

Een andere methode is het onderzoeken van nieuwsberichten en rapporten over een organisatie. Dit kan inzicht geven in eventuele schandalen of ethische problemen. Het is echter een tijdrovende taak en vereist vaak toegang tot betrouwbare bronnen van informatie.

Een derde methode is het gebruik van due diligence processen. Due diligence houdt in dat je een grondige analyse maakt van een organisatie voordat je investeert. Dit kan onder andere inhouden dat je kijkt naar de geschiedenis van de organisatie, de samenstelling van het bestuur en de relatie met leveranciers en klanten.

Vragenlijst voor kritische beoordeling

Om fondsen en projecten kritisch te beoordelen, is het handig om gebruik te maken van een vragenlijst. Hier is een voorbeeld van een vragenlijst die je kunt gebruiken:

  1. Welke taxonomie wordt gebruikt voor de ESG-beoordeling?
  2. Zijn de criteria van de taxonomie duidelijk en meetbaar?
  3. Is de taxonomie afgestemd op internationale normen?
  4. Welke scopes van emissies worden gemeten?
  5. Welke methode wordt gebruikt voor emissieberekening?
  6. Is er een onafhankelijke verificatie van de emissiedata?
  7. Is er een controversescreening uitgevoerd?
  8. Welke methoden zijn gebruikt voor controversescreening?
  9. Zijn er onafhankelijke ESG-ratings beschikbaar?
  10. Is er een due diligence proces uitgevoerd?

Door deze vragen te stellen, kun je een beter beeld krijgen van de ESG-prestaties van een fonds of project. Het is belangrijk om niet alleen te kijken naar de positieve claims, maar ook naar de methoden die worden gebruikt om deze claims te ondersteunen.

Duurzaam investeren zonder greenwashing vereist een kritische benadering. Door gebruik te maken van taxonomieën, scope-emissies en controversescreening, kun je een betrouwbaar beeld krijgen van de ESG-prestaties van een fonds of project. Met de vragenlijst kun je een gestructureerde beoordeling maken en zo een weloverwogen investeringsbeslissing nemen.

Auteur

Sven Bakker