Een grootschalig onderzoek uitgevoerd in mei door de Kamer van Koophandel (KVK) heeft een zorgelijk patroon aan het licht gebracht: meer dan 30 % van de ondernemers die externe financiering overwegen, laat hun aanvraag uiteindelijk inspannen. De studie omvatte 503 respondenten, verdeeld tussen zzp-ers en mkb-bedrijven, en weegt de antwoorden naar bedrijfsgrootte om een evenwichtig beeld te scheppen.
Opmerkelijk is dat de meerderheid van de ondervraagden (72 %) verwacht het komende jaar geen extern geld nodig te hebben. Het aandeel onder zzp-ers ligt zelfs op 75 %, terwijl onder de mkb-ondernemingen 59 % aangeeft zelfvoorzienend te blijven. Toch blijft er een belangrijke minderheid – 9 % – die wel een financieringsbehoefte signaleert, en 19 % is nog onbeslist.
Keuze en aanvraag: waar loopt het mis?
Voor ondernemers met een daadwerkelijke financieringsbehoefte is de eerste stap – het kiezen van de juiste financieringsvorm – een bron van grote onzekerheid. Zestig procent van deze groep ervaart het als een lastig besluit, omdat het aanbod aan banken, kredietverstrekkers en alternatieve financiers steeds diverser wordt. Bovendien ziet bijna de helft (47 %) het aanvragen van geld als een ingewikkeld proces, terwijl de angst om een vorm te kiezen met ondoorzichtige financiële consequenties door 50 % wordt gedeeld.
Deze onduidelijkheid vertaalt zich in concrete actie (of juist het gebrek daaraan). Dertienpercent van de ondernemers met een duidelijke behoefte heeft ten minste één keer een aanvraag laten varen omdat ze niet wisten hoe ze moesten beginnen. Bij ondervragen zonder directe behoefte is dit percentage veel lager (10 %). Deze cijfers onderstrepen dat het probleem niet zozeer het onbekende van financiering zelf is, maar eerder de complexiteit van de aanvraagprocedure en de overdaad aan mogelijke opties.
Wat ondernemers verwachten van de markt
De perceptie van de haalbaarheid van een financiering verschilt sterk tussen de twee groepen. Van de ondernemers die juist geld zoeken, gelooft 54 % dat het verkrijgen van een lening of alternatieve vorm “moeilijk” tot “zeer moeilijk” zal zijn. Voor de rest, die geen onmiddellijke behoefte hebben, ziet men dit risico als veel kleiner (25 %). De zorgen die naar voren komen, draaien om strengere bankeisen, terughoudendheid van financiers en factoren als bedrijfsomvang, leeftijd en een inconsistente cash-flow. Daartegenover staan ondernemers met een solide eigen vermogen, een gezonde liquiditeitspositie en een stabiel inkomen, die juist optimistisch blijven over hun kansen.
Een opvallende bijkomstigheid uit het onderzoek is dat ondernemers met een financieringsbehoefte vaker bekend zijn met alternatieve vormen buiten de traditionele banklening (42 % versus 19 %). Desondanks blijft de eerste stap – het vinden van een passende partij – een hindernis. Adviseur Christiaan Hazelaar benadrukt dat “een ondernemer eerst moet bepalen welke partij bereid is te financieren, en daarna moet hij een kwalitatief sterke aanvraag inleveren om de slagingskans te maximaliseren”.
Vraag naar een onafhankelijk overzicht
De behoefte aan een helder, onafhankelijk overzicht van beschikbare financieringsopties en hun aanbieders is duidelijk: 66 % van alle respondenten geeft aan dat zo’n overzicht hun besluitvorming zou vergemakkelijken. Bij de subgroep met een actieve behoefte stijgt dit naar 74 %. De KVK biedt hiervoor de FinancieringsGids aan, een platform waarop diverse mogelijkheden naast elkaar staan en waarmee ondernemers de juiste keuze kunnen afwegen. Daarnaast kunnen ze bij gespecialiseerde financiers terecht voor hulp bij het opstellen van een aanvraag, zodat de complexiteit van het proces wordt verminderd.
Samengevat laat het onderzoek van de KVK zien dat een aanzienlijk deel van de Nederlandse ondernemers wordt tegengehouden door een ondoorzichtig en veeleisend financieringslandschap. Het ontbreken van een helder startpunt, gecombineerd met de vrees voor ongunstige financiële consequenties, leidt ertoe dat meer dan een derde de aanvraag laat varen. Een transparanter aanbod van informatie en beter toegankelijke ondersteuning lijken cruciale factoren om deze drempel te verlagen en het investeringsklimaat te stimuleren.
