Het Wereldvoedselprogramma (WFP) kondigt een forse inkrimping van de hulpverlening in de Gazastrook aan vanwege gebrek aan middelen. De organisatie zal haar bereik terugbrengen van ongeveer 1,6 miljoen ontvangers naar 1,1 miljoen waardoor grofweg 500.000 mensen geen maandelijkse voedsel- of financiële steun meer krijgen. Deze beslissing resulteert in concrete wijzigingen in distributie, omvang van voedselpakketten en uitbetaling van contant geld.
De maatregel valt samen met een periode van blijvende schaarste in basisvoorzieningen en de naderende winter, volgens leidinggevenden van de organisatie. Het WFP onderstreept dat de bezuinigingen het gevolg zijn van financiële tekorten en niet van een verbeterde situatie ter plekke.
Wat verandert in de hulpverlening
Door de kortingen vermindert het aantal dagelijks uitgedeelde warmemaaltijden significant: van circa 250.000 naar ongeveer 150.000 per dag. Gezinnen in moeilijk bereikbare gebieden krijgen warm eten niet meer dagelijks maar alleen om de dag. Daarnaast worden de voedselpakketten per huishouden teruggebracht van twee naar één en wordt de inhoud van zakken met tarwebloem verkleind. Ongeveer 75.000 gezinnen zullen ook met minder financiële ondersteuning aankopen moeten doen.
Het WFP verdeelt naast voedselpakketten ook maaltijden op scholen brood en contante transfers waarmee gezinnen zelf voedsel kunnen kopen op lokale markten. De organisatie zegt dat de resterende middelen zo moeten worden ingezet dat ze de meest kwetsbaren blijven bereiken, maar erkent dat de reikwijdte en frequentie van hulpverlening sterk zijn verlaagd.
Financieringstekort en oproep aan internationale gemeenschap
De VN-organisatie is voor haar programma’s grotendeels afhankelijk van vrijwillige bijdragen van landen en particuliere geldschieters. Het WFP meldt dat de binnengekomen donaties in 2026 ruim onder wat nodig is liggen; er wordt gerekend op ongeveer 450 miljoen dollar (ruim 400 miljoen euro) om de komende zes maanden het huidige niveau van essentiële activiteiten in de Palestijnse gebieden te waarborgen. Zonder deze extra gelden zijn verdere bezuinigingen onvermijdelijk.
Leidinggevenden van het programma roepen donoren op om de invoering van nieuwe of verscherpte beperkingen te voorkomen: zij waarschuwen dat het terugschroeven van hulp betekent dat mensen met acute voedselonzekerheid geen structurele vangnetten meer hebben, juist nu de winter nadert.
Context: ontheemding en lange termijn impact
De dichtbevolkte Gazastrook heeft de afgelopen jaren zware schade opgelopen door militaire acties en massale ontheemding. Sinds de grootschalige escalaties na de terreuraanval van 7 oktober 2023 is de humanitaire situatie sterk verslechterd; delen van de infrastructuur zijn verwoest en bijna de hele bevolking is direct of indirect door de crisis geraakt. Na een staakt-het-vuren begin oktober 2025 voorzag het WFP tot voor kort nog 1,6 miljoen mensen van voedsel en contante hulp.
Over de menselijke tol bestaan verschillende cijfers; officiële aantallen van door betrokken staten gerapporteerde doden en schattingen over vermisten worden verschillend weergegeven. Hulporganisaties signaleren daarnaast dat ondervoeding en beperkte toegang tot medische zorg een steeds grotere invloed hebben op kwetsbare groepen, waaronder kinderen en ontheemden.
Operationele gevolgen op de grond
De directe gevolgen van de inkrimping zijn tastbaar: minder distributies, minder maaltijden en een lagere frequentie van contante steun maken dat gezinnen minder voedselreserves hebben en vaker terugvallen op copingmechanismen met vaak schadelijke langetermijneffecten. Lokale markten, waar veel gezinnen afhankelijk van zijn om voedsel te kopen met contante transfers, blijven een cruciale rol spelen, maar kunnen tekorten en prijsstijgingen moeilijk opvangen.
Het WFP benadrukt dat keuzes zijn gemaakt om de resterende hulp zoveel mogelijk naar de meest kwetsbaren te laten gaan. Toch betekent dit dat miljoenen mensen die tot nu toe op structurele hulp rekenden, hun afhankelijkheid zullen voelen aan de dagelijkse maaltijdtafel en in de samenstelling van hun voedselpakket.
Gezien de combinatie van fysieke verwoesting, verlaagde hulp en beperkte alternatieven blijft de situatie in de Gazastrook volgens hulpverleners fragiel en onzeker.
