Op 7 oktober 2026 legde de 87-jarige Maricarmen Abascal haar leven neer in het Hospital Gregorio Marañón te Madrid. Ze was twee weken eerder met geweld uit haar appartement in de wijk Retiro verwijderd, een plek waar ze sinds 1956 had gewoond. Haar onverwachte overlijden volgt op een reeks protesten die de hele Spaanse woningmarkt op scherp hebben gezet.
Het verhaal begint in september 2026, toen de beheerder van het gebouw, het vastgoedbedrijf Urbagestión een oud huurcontract – een renta antigua – beëindigde. Maricarmen betaalde sinds haar pensioen €500 per maand, ver onder de marktprijs. Urbagestión eiste een nieuwe huur van circa €1.600, meer dan haar maandelijkse inkomen. Na drie mislukte pogingen slaagden de autoriteiten op 23 september eindelijk in een gedwongen uithuiszetting, waarbij ze op een brancard het appartement verliet.
De uitzetting en de opkomst van een symbool
Beelden van de politie die Maricarmen uit haar eigen woning slepen, gingen viraal. De emotionele scène voedde een landelijk protest dat binnen dagen tienduizenden demonstranten trok. In Madrid verzamelden zich menigten rond de Puerta del Sol en zetten tenten op, met spandoeken waarop de leus “Ni una Maricarmen más” stond. De protesten verspreidden zich naar steden als Vigo, Granada en Sevilla. Vanuit haar ziekenhuisbed zond Maricarmen video’s waarin ze opriep: “Blijf dapper, vecht, verdedig wat van jullie is.” Deze oproep versterkte haar status als icoon van de huurdersbeweging.
Na intensieve onderhandelingen bereikte haar advocaat op 28 september samen met Urbagestión en de gemeentelijke woningcorporatie EMVS een overeenkomst. Maricarmen zou een nieuw achtjarig huurcontract krijgen met een huur die niet hoger mag zijn dan 30 % van haar netto-inkomen. Ze stemde in, maar door haar verslechterende gezondheid keerde ze nooit meer terug naar het appartement.
Politieke repercussies en nasleep
De onrust dwong premier Pedro Sánchez tot het initiëren van twee decreten-ley. Deze beoogden onder meer een tijdelijk verbod op uitzetting van kwetsbare huurders tot 2030 en een bevriezing van bestaande huurcontracten voor twee jaar. Daarnaast werd de aankoop van woningen door zogenoemde “aasgierfondsen” tot 2028 verboden. Hoewel de maatregelen op 2 oktober door een minderheidsregering werden aangenomen, kregen ze geen brede steun in het parlement.
Op 29 september besloot Sánchez de **Cortes** te ontbinden en vervroegde de nationale verkiezingen naar 29 november 2026. De twee grootste vakbonden, CCOO en UGT, kondigden een algemene staking aan voor 11 november, gericht op betaalbare huisvesting. Terwijl de politieke arena zich herstructureerde, bleef de dood van Maricarmen een symbool voor de kwetsbaarheid van huurders die onder druk staan van stijgende huurprijzen.
Maricarmen’s laatste wensen – sterven in dezelfde kamer als haar ouders en rusten in de Cantabrische Zee – werden niet vervuld, maar haar nalatenschap leeft voort in de voortdurende strijd voor een eerlijker huursysteem in Spanje.
