In de afgelopen maanden hebben diverse senioren in Delft en Eindhoven te maken gekregen met uitgekiende vormen van bankhelpdeskfraude en nepagenten. Het patroon is duidelijk: een onbekende belt zich voor als medewerker van een bank of als politieagent, schept urgentie en dwingt het slachtoffer tot het overhandigen van bankpas, pin of zelfs persoonlijke waardestukken. De gevolgen zijn financieel en emotioneel zeer ingrijpend.
Een concreet voorbeeld kwam uit Poptahof, een wijk van Delft. Een 66-jarig vrouwtje werd telefonisch benaderd door iemand die zich voorstelde als medewerker van zijn bank. De beller waarschuwde dat er onveilige transacties waren en vroeg de bankpas op te sturen naar een adres in Amstelveen. Hoewel de patiënte haar pincode niet doorsprak, werden later €6.000 van haar rekening afgeschreven. Een tweede episode in Delft liet zien hoe diezelfde dag een man met gestolen bankpassen geld opnam bij een geldautomaat aan de Martinus Nijhofflaan, nadat de passen en pincodes waren afgepakt via een vergelijkbare babbeltruc bij een echtpaar uit Oudenbosch.
De opmars van nep-politie en gecombineerde oplichting
In Eindhoven werd een 70-jarig slachtoffer op vergelijkbare wijze benaderd. Eerst leek een man zich voor te doen als medewerker van de politie, daarna nam een vrouw, zogenaamd namens ING, het gesprek over. Tijdens een bijna drie uur durend telefoongesprek werd de vrouw onder druk gezet om haar sieraden te laten fotograferen en een bankpas te overhandigen. De sieraden werden meegenomen, de pas werd gebruikt om €2.200 op te nemen en bovendien werd de opname-limiet van de rekening verhoogd, waardoor grotere bedragen konden worden gestort. De bank zelf activeerde een alarm bij ongebruikelijke transacties en probeerde de klant te waarschuwen, maar het slachtoffer zat nog steeds in het bedrieglijke gesprek.
Statistieken laten een zorgwekkende trend zien. In 2020 werden landelijk nog circa 1.450 gevallen van bankhelpdeskfraude geregistreerd; in 2023 steeg dat aantal tot meer dan 7.000. Ongeveer achttachtig procent van de slachtoffers is ouder dan zestig jaar. Het aantal incidenten met nepagenten groeide van 8.329 in 2024 naar 13.000 in 2025. Criminelen gaan vaak verder dan een telefoon, ze verschijnen gekleed in een politiejas en dragen nagemaakte legitimatiebewijzen. Inspecteur Johan Heijne benadrukt dat een echte politieagent een volledig uniform draagt; een losse jas over normale kleding is een duidelijk waarschuwingssignaal.
Psychologisch spel en praktische veiligheidsadviezen
De dreiging is niet louter technisch, maar ook psychologisch. Oplichters houden slachtoffers urenlang aan de lijn, voorkomen dat zij familie of vrienden inschakelen en spelen in op angst en vertrouwen in de overheid. Heijne beschrijft dit als een psychologisch spel dat pas stopt wanneer het slachtoffer opgeeft. Vooral alleenwonende ouderen blijken hier extra kwetsbaar voor te zijn.
De politie adviseert een gezond wantrouwen: neem nooit van een onbekende een bankpas, pin of waardevolle spullen aan. Controleer altijd het officiële telefoonnummer van de bank of de politie voordat u actie onderneemt, en voer gesprekken in aanwezigheid van een vertrouwde persoon. Het luisteren naar een tweede stem kan onopgemerkte incongruenties aan het licht brengen. Inspecteur Heijne sluit af met een eenvoudige richtlijn: nooit handelen op basis van een onverwacht bezoek of telefoontje dat vraagt om financiële of persoonlijke gegevens.
