Het bezit van een bos brengt een reeks technische en administratieve vraagstukken met zich mee: van gezondheidsmonitoring tot het aanvragen van vergunningen en subsidies. Om eigenaren – zowel private als publieke – houvast te bieden, heeft minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns een nieuw ondersteuningskader geïntroduceerd. Vanaf 2027 ontvangen de Bosgroepen een vaste jaarlijkse subsidie, waardoor ze hun kennis- en serviceaanbod kunnen uitbreiden en professionaliseren.
Nieuwe financiële basis voor bosverenigingen
Voor de eerste termijn, 2027-2029, is een budget van ruim €2,8 miljoen gereserveerd. Deze structurele financiering wordt via de provincies aan de bosgroepen uitgekeerd. Het bedrag wordt per drie jaar vastgelegd, waardoor de organisaties hun langetermijnplannen kunnen afstemmen op de Vlaamse beleidsprioriteiten. De financiering is gekoppeld aan een meerjaren-beleidsplan per bosgroep en aan jaarlijks opgestelde actieplannen, waarin concrete opdrachten en hun bijdrage aan de natuurdoelen worden beschreven.
Hoe de €2,8 miljoen worden verdeeld
De subsidies worden verdeeld op basis van de ingediende plannen. Bosgroepen die zich richten op het realiseren van Natura 2000-doelstellingen, het ontwikkelen van beheerplannen en het ondersteunen bij vergunningsaanvragen, komen in aanmerking voor een grotere toekenning. Daarnaast wordt er een aparte samenwerkingsovereenkomst voor bosuitbreiding aangeboden, die tot en met 2029 loopt en later in het programma kan worden geïntegreerd.
Jaarlijkse actieplannen en monitoring
Elke bosgroep moet elk jaar een actieplan indienen waarin de geplande activiteiten, verwachte resultaten en benodigde middelen worden gespecificeerd. Vlaanderen, de provincies en de bosgroepen evalueren deze plannen tweemaal per jaar. Een eerste tussentijdse evaluatie is gepland voor 2028; op basis van die bevindingen kan de financieringsstructuur worden aangepast indien de focus van de opdrachten verschuift.
Verwachte resultaten en controlemechanismen
De Vlaamse steun moet boseigenaars in staat stellen om weloverwogen beslissingen te nemen over hun perceel, de biodiversiteit te versterken en bij te dragen aan de Europese Natura 2000-doelstellingen. Omdat het merendeel van de Vlaamse bossen in privé-bezit is, ziet de minister eigenaren als cruciale partners. Door hun kennis en faciliteiten te versterken, wordt een positief effect op zowel het bos zelf als de omringende ecosystemen verwacht.
De provincies blijven verantwoordelijk voor erkenning, subsidiëring en opvolging van de Bosgroepen. Via digitale sjablonen en een beperkte set indicatoren wordt de administratieve last geminimaliseerd, terwijl de Koepel van de Vlaamse Bosgroepen een sleutelrol krijgt in kennisdeling en samenwerking met de Vlaamse overheid. Hierdoor ontstaat een duurzame, transparante en resultaatgerichte samenwerking die de ambitie van Vlaanderen om extra hectares bos te planten tegen 2030 ondersteunt.
