De regering-De Wever heeft tijdens deze legislatuur acht keer een negatief advies van de Inspectie van Financiën genegeerd en toch haar goedkeuring gegeven voor defensie-uitgaven. Dit blijkt uit een onderzoek van Knack.
Een van de meest opvallende voorbeelden is de maandelijkse huur van een hangar in Brussel, die de inspectie te duur vond. Ondanks het negatieve advies gaat de regering door met de betalingen. “Die adviezen zijn niet bindend”, aldus de woordvoerder van minister van Defensie Theo Francken (N-VA).
Strategische autonomie versus financiële waarschuwingen
Tot 2034 mag Defensie 34 miljard euro besteden aan de aankoop van nieuw materieel, een beslissing die de regering-De Wever nam in aanloop naar de NAVO-top in Den Haag vorig jaar. Onderzoeksjournalist Kristof Clerix van Knack onderzocht de uitgaven van Defensie en ontdekte dat verschillende instanties, zoals de minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) en de Inspectie van Financiën, deze uitgaven controleren.
Een van de negatieve adviezen betrof een hangar van 6.000 vierkante meter in Zaventem, eigendom van Sabena Engineering. Minister Francken wilde deze huren om de militaire transportvliegtuigen van het type A400M in eigen land te kunnen onderhouden. “Wie strategische autonomie ernstig neemt, neemt dat zware onderhoud in eigen handen”, aldus Francken. De maandelijkse huur van deze hangar bedraagt 217.900 euro.
Negatieve adviezen en toch goedkeuring
De Inspectie van Financiën oordeelde dat de huur te duur was en gaf een negatief advies. Ook het advies van Van Peteghem was ongunstig. Ondanks deze waarschuwingen werd een aangepaste versie van het voorstel toch goedgekeurd. Defensie betaalt dus alsnog maandelijks de huur voor de hangar.
Kritiek van defensie-expert
Oud-kolonel en defensie-expert Roger Housen noemt het besluit “overkill”. “Dat onderhoud zelf in handen nemen om strategisch onafhankelijk te zijn, is een bullshitargument. Waarom zou je dan samenwerken met een privébedrijf?”, aldus Housen. Hij stelt voor om samen te werken met Europese partners zoals Duitsland of Frankrijk, die een uitgebreide A400M-vloot hebben en dezelfde normen hanteren als het Belgische leger.
De rol van de Inspectie van Financiën
De Inspectie van Financiën speelt een cruciale rol bij het controleren van defensie-uitgaven. Zij bekijken of een aankoopdossier correct budgettair beheerd wordt en of het in lijn is met overheidsopdrachten. “De regering heeft absoluut de vrijheid om beslissingen te nemen, omdat ze verkozen is door het volk. Die adviezen worden gevraagd om ervoor te zorgen dat het niet misloopt bij een aankoop”, aldus Clerix.
Clerix benadrukt dat de adviezen van de Inspectie van Financiën belangrijk zijn om het risico op fraude, corruptie en belangenvermenging te verlagen. “De regering mag die alsnog naast zich neerleggen, maar ik vind dat de pers dan ook mag schrijven in welke dossiers de regering het blijkbaar niet nodig vindt om adviezen te volgen”, besluit Clerix.
Naast de hangarovereenkomst merkt het Knack-rapport op dat de regering waarschuwingen over andere defensieprojecten, zoals de opleidingsprogramma’s voor piloten in opleiding, heeft genegeerd. Bovendien is opgemerkt dat noch de hangarhuurovereenkomst, noch de pilotenopleidingsfaciliteit aan de parlementaire commissie voor legeraankopen werd voorgelegd.
