In Zweden is beleggen voor burgers een gewone zaak. Dankzij de investeerspaarrekening (ISK) kunnen inwoners belastingvrij investeren in aandelen en fondsen. Dit model trekt de aandacht van Nederlandse beleidsmakers, die op zoek zijn naar manieren om burgers te stimuleren om te beleggen.
De ISK is een van de redenen waarom de beurs van Stockholm zo aantrekkelijk is voor bedrijven die kapitaal willen ophalen. Ongeveer 40% van de Zweden gebruikt deze regeling, wat resulteert in investeringen van bijna 167 miljard euro in bedrijven. Dit is bijna een derde van het bruto binnenlands product van Zweden.
Hoe werkt de Zweedse investeerspaarrekening?
Met een ISK kunnen inwoners van Zweden beleggen in aandelen en fondsen onder versimpelde voorwaarden. Investeringen onder de 300.000 Zweedse kronen (zo’n 27.000 euro) zijn belastingvrij. Daarboven wordt een voordelig belastingtarief gerekend. Dit maakt beleggen aantrekkelijk voor een breed publiek.
De ISK is niet beperkt tot Europese bedrijven, wat de regeling aantrekkelijk maakt voor investeerders die spreiding willen. Dit helpt ook om de zogeheten home bias te verminderen, waarbij mensen overmatig investeren in bedrijven uit hun eigen land.
Kritiek op het Zweedse model
Ondanks de voordelen is er ook kritiek op de ISK. Op links wordt het gezien als een vraagstuk over arm en rijk. Mensen die al veel hebben, hoeven geen belasting te betalen op dividend, wat ten nadele is van armen die afhankelijk zijn van publieke diensten zoals zorg en uitkeringen.
Toch blijft Zweden een voorbeeld voor Europa. Het land weet spaargeld van burgers effectief aan het werk te zetten, grotendeels dankzij de ISK. Dit is iets waar Nederland graag naar op wil kijken.
Nederland overweegt een eigen versie van de ISK
Nederlandse beleidsmakers kijken met belangstelling naar het Zweedse model. Het coalitieakkoord van de regering-Jetten en het Wennink-rapport over de concurrentiepositie van Nederland, bevelen aan om een fiscaal aantrekkelijke Nederlandse equivalent van de ISK in te voeren.
Het doel is om spaargeld van huishoudens te activeren en zo meer kapitaal vrij te maken voor bedrijven. Dit kan helpen om de economische groei in Nederland te stimuleren.
Echter, er zijn ook uitdagingen. De voorgestelde hervormingen van belasting op beleggingen kunnen haaks staan op de ambities om beleggen makkelijker en goedkoper te maken. Het is momenteel onduidelijk hoe het verder gaat met deze belastingregels.
Het ministerie van Financiën laat weten dat het aan banken en brokers is om beleggingsproducten te ontwerpen voor burgers. Het fiscale aspect wordt nog onderzocht.
Ondertussen blijft de discussie over de vermogensbelasting in box 3 gaande. Staatssecretaris Eerenberg heeft zeven alternatieven voorgesteld, maar het is nog onduidelijk welke richting uiteindelijk gekozen zal worden.
