In de avond van 23 november stuurde minister van Financiën Eelco Heinen twee WhatsApp-berichten naar Kamerlid Dogukan Ergin van Denk. Deze uitwisseling vond plaats tijdens het felle debat over het nieuwe belastingplan, waarbij de VVD-fractie probeerde een akkoord met Denk te sluiten. Na het versturen wist Heinen beide berichten te verwijderen, waarna een screenshot van de conversatie aan het licht kwam.
De inhoud van de berichten zelf werd niet publiekelijk gedeeld, maar de timing wijst op pogingen om Denk te beïnvloeden in de knokkelige stemming. VVD-politici zouden een tijdelijke verlaging van de motorrijtuigenbelasting voor bedrijfsbusjes van minstens €100 miljoen hebben aangeboden. Denk stelde dat deze aanbiedingen bedoeld waren om de fractie tegen het plan te krijgen: een beschuldiging die de VVD fel ontkrachtte en stelde dat de contacten alleen betrekking hadden op een voorstel van de ChristenUnie.
Archiveringsregels voor overheids-chatten
Na de controverse rond premier Mark Rutte’s verwijderde sms-berichten in 2022, nam de regering in april 2023 rigide richtlijnen op. Alle zakelijke* 1-op-1-chatberichten van bewindslieden en hoge ambtenaren moeten voortaan permanent worden bewaard. De richtlijn van de Archiefwet behandelt een chat als een document, tenzij het duidelijk om een privé- of partijlid-specifiek gesprek gaat.
Het ministerie van Binnenlandse Zaken maakt een onderscheid tussen “partij-politieke” contacten (bijvoorbeeld interne partijdiscussies) en slagings- of onderhandelingscontacten met leden van andere fracties. Volgens een reactie uit 2024 vallen de uitgewisselde berichten tussen Heinen en Ergin niet onder de eerste categorie, waardoor de archiveringsplicht van kracht blijft.
Manier van bewaren en politieke reacties
Financiëel ministerie reageerde dat de berichten niet verloren zijn gegaan, maar via screenshots veiliggesteld. Een woordvoerder verklaarde dat dit “conform de geldende regels” is, omdat de automatische extractie uit WhatsApp door technische updates werd belemmerd. Normaal gesproken worden zakelijke WhatsApp-berichten door een centraal systeem uitgelezen en opgeslagen; in dit geval werd handmatige documentatie gekozen.
VVD-leider reageerde maandag dat de verwijderde berichten “politiek van aard” waren en daarom geen probleem vormen. Journalistiek verzoek om inzage wordt afgewezen met het argument dat de berichtinhoud niet onder partijpolitiek valt. De Tweede Kamer heeft inmiddels een motie ingediend om meer duidelijkheid te verkrijgen over de archiveringspraktijk, en PVV-leider Geert Wilders eist volledige toegang tot alle uitgewisselde berichten van Heinen.
Heinen verdedigt het belastingplan ondanks VVD-tegenstem
Terwijl de controverse voortduurt, heeft premier Rob Jetten verklaard dat Heinen het belastingplan in de Eerste Kamer zal verdedigen, ondanks de recente VVD-tegenstem. De VVD-fractie heeft tegen het plan gestemd na een gezamenlijk amendement van D66, CDA, PRO en Volt, maar Heinen blijft vasthouden aan de economische argumenten van het pakket. Een mogelijke krappe meerderheid in de Senaat maakt zijn rol cruciaal.
De politieke dynamiek toont hoe individuele berichten en formele archiveringsregels elkaar kunnen kruisen in de beleidsvorming. De uitspraak van de minister, de reactie van de VVD-leiding en de eisen van oppositiepartijen kunnen het vertrouwen in de transparantie van het kabinet op de proef stellen, terwijl de inhoud van het belastingplan zelf op de agenda blijft staan.



