In oktober jongstleden werd Bedrocan, de grote producent van medicinale cannabis in Emmeloord, door de rechtbank failliet verklaard. Het bedrijf, dat jarenlang leverde aan het Bureau Medicinale Cannabis (BMC), stond plotseling zonder betalingen van de overheid, ondanks een lopende afname tot november. Minister Sophie Hermans heeft vervolgens in een brief aan de Tweede Kamer duidelijk gemaakt dat de staat geen extra geld zal vrijmaken, noch vroegtijdige factuurbetaalde zal doen, noch de resterende voorraad zal overnemen.
De weigering richt zich op twee kernvragen: betaling vóór kwaliteitscontrole en overname van de voorraad. De curator vroeg in een laatste poging om vervroegde betalingen, zodat Bedrocan nog een kans op een doorstart zou krijgen, maar de Landsadvocaat adviseerde de regering om dit te weigeren. Het risico op betaling voor cannabis die later onbruikbaar blijkt, werd als te groot beschouwd, en er was geen vertrouwen dat een vroege injectie van geld een duurzame herstart zou garanderen.
Overheidspositie: geen vervroegde betalingen en geen voorraadopname
Wanneer Bedrocan in surseance van betaling verkeerde, stelde de bewindvoerder voor om openstaande facturen vooraf te voldoen, nog voordat de geleverde gewassen door het BMC op kwaliteit werden gecontroleerd. De minister benadrukte dat dergelijke early payments een financieel risico voor de staat vormen, omdat de kwaliteit van de cannabis pas na controle wordt bevestigd. Daarnaast bleek er geen zekerheid dat de vroegtijdige injectie van liquide middelen tot een succesvolle doorgang van het bedrijf zou leiden.
Na het faillissement vroeg de curator of de overheid de nog aanwezige voorraad cannabis zou willen overnemen. Het kabinet stelde echter dat er al voldoende medicinale cannabis beschikbaar is om de huidige patiëntenpopulatie te bedienen, en dat extra overheidsgeld geen garantie biedt voor het voortbestaan van Bedrocan. Een klein deel van de voorraad werd uiteindelijk verkocht aan een buitenlandse partij, waardoor de staat tijdelijk toegang kreeg tot een andere soort Bedrolite, waarvan de voorraad beperkter is.
Toekomstplannen: Europese aanbesteding en mogelijke nieuwe leverancier
Hoewel de minister stelt dat er op korte termijn geen tekorten zullen ontstaan, wijst ze erop dat de huidige voorraad in 2027 zal uitdoven door houdbaarheidsdata. Om de continuïteit van de levering te waarborgen, heeft het ministerie een Europese aanbestedingsprocedure opgestart. De eerste fase start in december, met een deadline in mei om een nieuwe leverancier te selecteren. De bedoeling is dat vanaf september 2027 een nieuw contract wordt uitgevoerd, zodat patiënten niet onverwacht hoeven over te stappen op alternatieve cannabisvarianten.
De geplande wetswijziging, die bedrijven in staat moet stellen rechtstreeks aan apotheken – zowel nationaal als internationaal – te leveren, werd oorspronkelijk gepland voor 1 juli 2028. Door de vertraging rondom de afwikkeling van het Bedrocan-faillissement is deze datum echter nog niet zeker. Zodra de wet van kracht is, kan de markt voor medicinale cannabis mogelijk door meerdere producenten worden betreden, waardoor het huidige monopolie van het BMC wordt opgevolgd.
Doorstartpoging van familie Erkelens: hubris of redder?
De oprichtersfamilie Erkelens heeft kort na het faillissement een bod uitgebracht op een doorstart van Bedrocan. De curator heeft dit bod als het meest geschikt beschouwd en gaat ermee verder. Het plan bestaat eruit het productiegebouw in Emmeloord te verkopen en vervolgens terug te huren. Vanuit Emmeloord en de hoofdvestiging in Veendam wil de familie zich richten op de exportproductie van medicinale cannabis, omdat de binnenlandse markt na het aflopen van het contract met de overheid niet meer openstaat.
Voor de realisatie van dit idee is een startkapitaal van drie miljoen euro vereist. De familie zoekt momenteel naar een investeerder die deze som kan bijdragen. Zelfs als het geld rond is, blijft een tweede hindernis bestaan: de huidige regelgeving staat Nederlandse producenten niet toe rechtstreeks aan buitenlandse apotheken of groothandels te leveren; dit moet via het Bureau Medicinale Cannabis gebeuren. De familie dringt daarom aan op een versoepeling van de regels, zodat export via directe kanalen mogelijk wordt.
De productie in Emmeloord gaat door tot de laatste geplante gewassen zijn geoogst. Een internationale koper heeft belangstelling voor de resterende voorraad, maar de uiteindelijke bestemming blijft onduidelijk. Mocht de doorstart slagen, dan blijft een breed scala aan cannabisvariëteiten beschikbaar voor zowel Nederlandse als buitenlandse patiënten, een aspect dat de minister benadrukt als cruciaal voor behandelingscontinuïteit.
