Naar inhoud springen
19 november 2026

Box-3-reform: nieuwe belasting op vermogenswinsten treedt in 2029

Box‑3‑reform schuift bijna al uw vermogen naar vermogenswinstbelasting en introduceert een top‑tarief van 38,5 %. De politieke strijd en de Raad‑van‑State‑kritiek worden uitgelegd.

Box-3-reform: nieuwe belasting op vermogenswinsten treedt in 2029

Op 12 november 2026 heeft de Tweede Kamer de box-3-novelle aangenomen. Het voorstel wijzigt de Wet werkelijk rendement Box 3 (WWR) en breidt de vermogenswinstbelasting uit naar vrijwel alle vermogensbestanddelen. De wijziging treedt in werking op 1 januari 2029; in 2027 en 2028 blijft het huidige forfaitaire systeem met tegenbewijsregeling van kracht.

Juridische achtergrond van box 3

Het startpunt was het Kerstarrest van 24 december 2021, waarin de Hoge Raad oordeelde dat het forfaitaire box-3-stelsel in strijd was met het eigendomsrecht en het gelijkheidsbeginsel. Door de tegenbewijsregeling konden belastingplichtigen aantonen dat hun werkelijke rendement lager was dan de forfaitaire norm, maar de jaarlijkse compensatie kost de fiscus miljarden. Het alternatief, de Wet werkelijk rendement (WWR), beoogt het feitelijke rendement te belasten, eerst als vermogensaanwasbelasting en later als vermogenswinstbelasting voor specifieke categorieën.

Kernpunten van de nieuwe box 3-novelle

Vanaf 2029 worden onroerende zaken, aandelen, obligaties, opties en andere financiële instrumenten onder de vermogenswinstbelasting geplaatst. Naar schatting raakt ongeveer 90 % van het box-3-vermogen aan deze regeling. Winst uit koersbewegingen wordt pas belast bij realisatie (verkoop), terwijl rente-, huur- en dividendinkomsten jaarlijks blijven doorlopen. Voor bestaande beleggingen geldt de marktwaarde op 1 januari 2029 als aankoopprijs.

Banktegoeden, crypto in een eigen wallet, verzekeringsproducten en vorderingen vallen in 2029 tijdelijk onder de vermogensaanwasbelasting. Het kabinet verwacht deze categorieën vanaf 2030 eveneens in de vermogenswinstbelasting op te nemen.

Politieke reacties en Raad-van-State-kritiek

Een vroege versie van de novelle kreeg een uitzonderlijk kritische beoordeling van de Raad van State. De Raad adviseerde het wetsvoorstel terug te trekken en pas in 2030 in één stap over te stappen naar een nieuw stelsel. De kritiek richtte zich op het versneld wetgevingsproces, mogelijke uitvoeringsproblemen bij de Belastingdienst en het ongelijke onderscheid tussen verschillende vermogensbestanddelen, bijvoorbeeld crypto-bezit versus crypto-fonds.

Het kabinet heeft deels ingestemd: de invoering van de WWR werd verschoven van 2028 naar 2029 en de draaglast voor kleine spaarders werd verzacht. Het onderscheid tussen activa wordt gerechtvaardigd als een tijdelijke overgangsmaatregel.

Aanvullende fiscale aanpassingen en budgettaire gevolgen

Naast de box-3-novelle zijn twee amendementen door de Kamer aangenomen. Het eerste introduceert een top-tarief van 38,5 % voor belastbaar inkomen uit sparen en beleggen boven € 60.000 per jaar, terwijl het reguliere tarief daalt naar 35,5 % (voorheen 36 %). Deze ‘miljonairsbelasting’ raakt vooral grote vermogens en vastgoedbeleggers.

Verder worden de box-2-tarieven tijdelijk verlaagd: de eerste schijf van 24,5 % naar 23,5 % en de tweede van 31 % naar 29 % voor de jaren 2027-2030. Het maximale leenbedrag bij een eigen BV wordt stapsgewijs van € 500.000 naar € 100.000 verlaagd. De kosten van de tegenbewijsregeling krijgen een korting van 20 % op basis van voorlopige aangiftegegevens. Hoewel de Kamer stelt dat het budget voor de kabinetsperiode gedekt is, waarschuwt men voor een mogelijk miljardentekort in latere jaren.

De coalitie-dynamiek blijft fragiel. Premier Jetten en vice-premiers geven aan te willen werken met een “Scandinavisch model”, waarbij een blok van partijen (links of rechts) structurele afspraken maakt over begroting en belastingplan. Deze aanpak moet de huidige instabiliteit van de minderheidsregering verminderen en de interne discussies beperken.