Premier Rob Jetten kondigde op een bijeenkomst in Den Haag aan dat het kabinet bereid was de geplande bezuinigingen op de Werkloosheidswet (WW) en de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) van tafel te halen; de ontmoeting vond plaats in de Haagse toren en betrof gesprekken met onder anderen Jesse Klaver en Laurens Dassen. Ultimo aggiornamento: 27 september 2026.
De verklaring kreeg direct politieke betekenis omdat partijen als Pro en Volt eerder hadden gesteld dat het schrappen van die bezuinigingen een voorwaarde was voor hun steun. De discussie trof daarmee kernpunten van het begrotingsdebat: sociale zekerheid, de omvang van de ambtenarij en de hervorming van de vermogensbelasting.
Onderhandelingen en politieke posities in Den Haag
Tijdens de bijeenkomst spraken Jesse Klaver (pro-leider) en Laurens Dassen (Volt-voorzitter) met ministers van Algemene Zaken, Rob Jetten en Eelco Heinen in de Haagse toren. Klaver signaleerde voor het eerst “echt bereidheid” binnen het ministerie van Algemene Zaken om de sociale-zekerheidsknooppunten te behouden, maar zei ook dat “de duivel in de details zit”.
Dassen gaf aan dat het aanbod nog geen scherpe koers bood om de vermogensongelijkheid te verminderen en dat hij de kwestie wilde verbinden aan extra investeringen in kunstmatige intelligentie en klimaatinnovatie. De combinatie van steun van Pro en Volt zou de coalitie kunnen helpen een krappe meerderheid van 38 zetels in de Eerste Kamer en een ruime meerderheid van 87 zetels in de Tweede Kamer te bereiken.
Sociale zekerheid, box 3 en begrotingscompensatie
Het kabinet presenteerde een herzien budgetvoorstel waarin bijvoorbeeld geen snijden meer werd voorgesteld in uitkeringen onder de WW en WIA. Premier Jetten stelde dat de verwijdering van die bezuinigingen mogelijk was na gesprekken met meerdere oppositiepartijen, waaronder ChristenUnie, PvdA, Volt, JA21 en SGP.
Het voorstel omvatte daarnaast een verdere stap richting een hervorming van box 3 de huidige vermogensrendementsheffing moet volgens het kabinet worden vervangen door een vermogenswinstbelasting die belasting heft wanneer winsten werkelijk gerealiseerd zijn. Het kabinet erkende dat deze transitie in de beginjaren mogelijk enkele miljarden kan kosten en dat compensatie elders in de begroting noodzakelijk was.
Onderhandelaars wezen erop dat de VVD en CDA kiezers willen zien hoe het tekort wordt gedicht. Er werden opties genoemd, waaronder hogere lasten op bepaalde vermogenscategorieën, maar concrete cijfers ontbraken nog. In eerdere berekeningen figureerden bedragen zoals €11 miljard voor de hypotheekrenteaftrek en mogelijke extra opbrengsten tot €35 miljard bij bredere fiscale wijzigingen.
Ambtenarijreductie en Rekenkamerbezwaren
De Algemene Rekenkamer waarschuwde dat het kabinet ambitieuze bezuinigingen van €3,4 miljard voor ogen had, hoofdzakelijk door het verkleinen van de ambtenarij en het inzetten van kunstmatige intelligentie om repetitieve taken te automatiseren. President Pieter Duisenberg verklaarde: “alleen de miljarden verdelen geen prestatie is” en waarschuwde voor het ontbreken van een concreet kader per ministerie.
De Rekenkamer stelde dat documenten misten: een specificatie per ministerie, aantallen fte-reductie en een overzicht van uit te besteden taken. Zij waarschuwde dat kwaliteitsverlies in dienstverlening aan burgers dreigde als geen duidelijke planning werd voorgelegd.
Een nieuwe taskforce werd aan het werk gezet onder leiding van staatssecretaris Eric van der Burg om coördinatie te verbeteren. Tegelijkertijd blijft de spanning met de VVD over fiscale privileges zoals hypotheekrenteaftrek intact, en vroeg de Rekenkamer om transparante cijfers en een realistisch tijdpad.
De politieke machtsrekenkunde werd expliciet in kaart gebracht: een akkoord met de rechtervleugel zou steun van JA21, SGP en BBB vergen, partijen die recent fel tegen het stikstofpakket en de spreidingswet optraden. De komende weken werden als bepalend bestempeld door betrokkenen, die een concreet schriftelijk aanbod eisten.
Klaver en Dassen benadrukten dat zij naast behoud van sociale zekerheden ook een stevige focus wilden op AI-investeringen en ambitieuze klimaatactie, elementen die zij essentieel achtten voor de concurrentiekracht van Nederland. Dassen stelde dat tot nu toe geen duidelijke richting was gekozen om vermogensongelijkheid te beperken.
De gesprekken in de Haagse toren symboliseerden een fase van politieke herijking: partijen stonden open voor compromissen, maar vroegen expliciete papieren afspraken en cijfers om hun steun te formaliseren. Het nieuws bleef in ontwikkeling terwijl kabinet en partijen de komende dagen werkten aan een uitgewerkt pakket dat zowel sociale zekerheid als ambtenarijreductie en fiscale hervormingen omvatte.
