Op 12 november 2026 heeft de Tweede Kamer met een nipte meerderheid van 76 tegen 74 stemmen het Belastingplan 2027 aangenomen. De wet is nog niet definitief; de Eerste Kamer moet op 15 december nog stemrecht uitoefenen. Deze voortgang zet de fiscale landschapskaart voor 2027 en verder onder druk, met name voor spaarders, beleggers en gepensioneerden.
Box 3: van fictief naar werkelijk rendement
Voor de jaren 2027 en 2028 blijft het huidige systeem in Box 3 bestaan, waarbij de Belastingdienst een fictief rendement hanteert. Voor de categorie ‘overige bezittingen’ stijgt dit fictieve percentage op 1 januari 2027 van 6,00 % naar 6,37 %. Het heffingsvrije vermogen wordt rond de € 60.000 per fiscaal partner vastgesteld, waardoor dit deel van het vermogen buiten de belasting valt. De tegenbewijsregeling blijft ongewijzigd: wanneer het werkelijke rendement onder het fictieve ligt, kunt u het lagere rendement aangeven.
Vanaf 2029 wordt een ingrijpende omslag gemaakt. In plaats van een forfaitair percentage wordt uw daadwerkelijke rendement belast. Voor aandelen, obligaties en beleggingsfondsen ontstaat een vermogenswinstbelasting. Rente en dividend worden jaarlijks belast; winsten of verliezen uit koersbewegingen worden pas belast bij realisatie, bijvoorbeeld bij verkoop van een aandeel. Cryptovaluta, fysieke edelmetalen en kapitaalverzekeringen vallen tijdelijk onder een vermogensaanwasbelasting, die vanaf 1 januari 2030 naar een winstaand met dezelfde principes zal overgaan, zodra de wetgeving rondkomt.
Tariefveranderingen in box 3
Gelijktijdig met de systeemwijziging stijgt de tariefstructuur. Voor een belastbaar inkomen tot € 60.000 geldt een tarief van 35,5 % (een lichte daling ten opzichte van de huidige 36 %). Alles boven die grens wordt belast tegen 38,5 %, een tarief dat vaak de ‘miljonairsbelasting’ wordt genoemd. Let op: de € 60.000-grens heeft betrekking op het berekende rendement, niet op de totale vermogenswaarde.
Invloed op AOW-ers en gepensioneerden
Drie belangrijke aspecten komen ten gunste van ouderen. De ouderenkorting blijft ongewijzigd; een voorgenomen afschaffing van € 100 per jaar is teruggedraaid. Daarnaast wordt de belasting op pensioen- en AOW-inkomen licht verlaagd doordat de eerste en tweede schijf van de inkomstenbelasting minder sterk stijgen dan oorspronkelijk gepland. Ten slotte blijft de aftrek van zorgkosten bestaan, hoewel vanaf 2028 bepaalde uitgaven, zoals tandartskosten en hoorapparaten, uitgesloten worden en de drempel voor sommige inkomensgroepen wordt verhoogd.
Schenk- en erfbelasting: nieuwe regels voor papieren schenkingen
De tarieven voor schenken en erven blijven gelijk, evenals de eerste schijfgrens van € 158.669. Door inflatie wordt de vrijstelling wel iets hoger; voor 2027 wordt een indexering van 2,6 % verwacht. Een opvallende wijziging betreft de papieren schenking (schenking onder schuldigerkenning). Wanneer de schuld later wordt afgelost, beschouwt de Belastingdienst dit voortaan als een daadwerkelijke schenking of erfenis, waardoor een deel van het fiscale voordeel verdwijnt. Voor schenkingen die vóór 1 januari 2027 zijn vastgelegd, geldt een overgangsregeling.
Verder wordt de rekenrente die bij schenk- en erfbelasting wordt gebruikt naar verwachting verlaagd van 6 % naar 3 % per 1 januari 2028. Ook wordt rekening gehouden met een langere levensverwachting, wat de uiteindelijke belastingdruk kan beïnvloeden.
Overdrachtsbelasting en BV-eigenaars
De overdrachtsbelasting op een tweede woning, een verhuurde woning of een vakantiewoning daalt van 8 % naar 7 % vanaf 1 januari 2027. Het tarief voor de eigen woning blijft 2 %, terwijl bedrijfspanden en grond op 10,4 % blijven. Voor eigenaren van een BV die minimaal 5 % van de aandelen bezitten (aanmerkelijk belang), wordt box 2 vanaf 1 januari 2027 tijdelijk verlaagd: het lage tarief naar 23,5 % en het hoge naar 29 %.
Politieke onzekerheid en mogelijke gevolgen
Hoewel de Tweede Kamer het plan heeft aangenomen, ontbreekt een meerderheid in de Eerste Kamer. De VVD stemde tegen, waardoor de coalitie nog minimaal vier senatoren moet overtuigen om de benodigde 38 stemmen te behalen. Een afwijzing van het Belastingplan 2027 zou de geplande tarieven- en heffingswijzigingen blokkeren, waardoor de oude wetgeving behouden blijft. Dit heeft directe consequenties voor de inkomstenbelasting, brandstofaccijnzen en diverse fiscale tegemoetkomingen.
Voor de Belastingdienst betekent een mogelijke afwijzing een logistiek dilemma: voorlopige aanslagen voor 2027 moeten al voor 20 november 2026 worden opgesteld, terwijl de definitieve regels later kunnen veranderen. Een discrepantie kan leiden tot te grote of te kleine voorlopige aanslagen, waarna correcties via de definitieve aanslag in 2028 moeten plaatsvinden. Werkgevers kunnen bovendien te maken krijgen met verouderde loonbelastingtabellen in het eerste kwartaal van 2027, waarna nieuwe tabellen per 1 april moeten worden verstrekt.



